Istočna Srbija

Ostaci rimskih gradova i Djavolja varoš - 3 dana

Viminacijum

Nedaleko od ušća Mlave u Dunav, 12 km od Požarevca, nalaze se ostaci Viminacijuma, glavnog grada rimske provincije Gornje Mezije i legijskog logora. Veličina i značaj Viminacijuma proistekao je iz izuzetno povoljnog geografskog položaja u sistemu odbrane severnih granica Rimske imperije, spletu saobraćajnih komunikacija i trgovačkom prometu.

Najznačajniji ostaci grada nalaze se na desnoj obali Mlave, gde su bili vojni logor i naselje, izgrađeni u drugoj polovini 1. veka. Uz logor su bila formirana manja naselja trgovaca i zanatlija. Naselje na levoj obali Mlave dobilo je gradski status u prvoj polovini 2. veka, u vreme Hadrijanove vladavine, a status kolonije Viminacijum dobija za vreme cara Gordijana III. Pravo kovanja bakarnog novca dobija 239. godine. Sredinom 5. veka grad razaraju Huni, a 535. godine Justinijan obnavlja Viminacijum, izgradivši i manje vojno utvrđenje. U 19. veku još su se jasno nazirali obrisi ovog naselja, široke ulice koje se seku pod pravim uglom, trgovi, pozorišta, kupatila, vodovod, i gradski bedemi. Danas su ostali samo tragovi koji se nalaze u Narodnim muzejima u Požarevcu i Beogradu: mermerne skulpture, nadgrobne ploče i sarkofazi, nakit i posuđe.


Golubac

Golubac je sazidan na visokoj steni na desnoj obali Dunava, na samom početku Đerdapske klisure, početkom 14. veka. Jedan je od najbolje očuvanih srednjovekovnih gradova na tlu Srbije. U istorijskim izvorima prvi put se pominje 1335. godine. Bio je pod upravom kneza Lazara, despota Stefana i despota Đurđa. Krajem 15. veka osvajaju ga Turci, krajem 17. i početkom 18. veka pripada Austrijancima, a sve do 1867. godine bio je pod vlašću Turaka.

Strateški izuzetno značajan, ima nepravilnu osnovu i bedeme koje prate konfiguraciju terena. Zbog efikasnije odbrane, grad je unutar bedema pregrađen i podeljen na nekoliko celina, a devet masivnih kula međusobno su povezane bedemom i raspoređene tako da brane grad kako sa kopna, tako i sa vode. U donjem delu grada, na obali Dunava, nalazila se palata, a uzvodno od nje Turci su sagradili nisku osmostranu kulu da bi zaštitili grad sa zapadne strane i obezbedili pristanište. Glavni ulaz u tvrđavu bio je na zapadnoj strani.


Lepenski Vir


Arheološko nalazište Lepenski Vir nalazi se u Đerdapskoj klisuri, na niskoj dunavskoj terasi. To je središte jedne od najznačajnijih praistorijskih kultura. Na lokalitetu Lepenskog Vira otkriveni su ostaci sakralne arhitekture iz vremena 7000. do 6000. godina pre nove ere. Sva naselja kulture Lepenskog Vira ležala su na niskim terasama, malim i izolovanim, jer ih je po dužini presecao Dunav, dok su ih po širini zatvarale strme padine okolnih brda.Arhitektura Lepenskog Vira je osobenog stila, jer se ne pojavljuju ortogonalne osnove i vertikalni zidovi.

Staništa u naseljima imaju oblik zarubljenog kružnog isečka sa strmim krovom koji naleže na osnovu sa čvrstim podovima od izlomljenog krečnjaka, u koji je uglavljen veliki oblutak i uz njega uvršćene kamene skulpture. U središtu svih naselja nalazio se prostrani trg, a staništa oko njih su bila raspoređena u redove. Trg je bio mesto gde su se obavljali razni rituali. Na osnovu oblika i proporcija staništa može se utvrditi da su graditelji Lepenskog Vira raspolagali određenim matematičkim znanjima.U naselju su bila svetilišta istog oblika kao i staništa. Oko ognjišta su bile smeštene skulpture velikih oblutaka koji prikazuju ljudsku figuru na kojoj je prvobitno oblikovana samo glava. U kasnijoj fazi, skulputure dobijaju oblik ljudske figure i postaju pravi idoli.

Na njima su najčešće modelovane ribolike ljudske glave, riba, jelen, a na nađenim predmetima su ugravirane zagonetne predstave: znaci slični koordinatnom sistemu, skice, slova, brojke, predeli. Arheološkim istraživanjima otkriveno je ukupno 136 objekata. Kako ne bi bilo potopljeno puštanjem u rad hidroelektrane "Đerdap I", naselje Lepenski Vir je premešteno na viši nivo, gde je izgrađena i muzejska zgrada u kojoj su izloženi najznačajniji arheološki nalazi i kopije najlepših skulptura, čiji su originali u Narodnom muzeju u Beogradu.


Gamzigrad

Južno od Dunava, nedaleko od grada Zaječara, nalaze se ostaci kasnoantičke utvrđene palate Felix Romuliana. Palata je izgrađena između 297. i 311. godine naše ere po zamisli rimskog imperatora Gaja Valerija Galerija Maksimijana, u stilu antičke dvorske arhitekture, sa ciljem da bude bezbedno boravište za života, a posle smrti večni spomenik rimskom imperatoru. Arheološkim radovima otkriveni su ostaci starijeg i mlađeg utvrđenja, oba podignuta u vremenskom intervalu od desetak godina. Prostor unutar bedema podeljen je na dva dela. Severnu polovinu obuhvata kompleks carske palate sa malim hramom i žrtvenikom, a na južnoj polovini su objekti javne namene.

Zapadna vrata Romulijane, čija se fasada od opeke, zelenkastog peščara i belog krečnjaka, ubraja se u grandioznija ostvarenja rimske arhitekture. U severozapadnoj četvrti otkrivena je luksuzna rezidencija sa četiri velike dvorane, ukrašene freskama i podnim mozaicima. Već u drugoj polovini 4. veka Romulijana je zapuštena palata, a posle upada Gota i Huna postaje malo vizantijsko naselje. Gamzigradska palata poslednji put je oživela kao utvrđeno slovensko naselje u 11. veku. Sistematskim arheološkim istraživanjima otkopani su ostaci palate sa mozaicima izuzetne lepote, hramovi, javna kupatila i monumentalne kapije. Nedaleko od palate nalazi se i tulum, gde je, pretpostavlja se, obredno kremiran car Galerije. Od 2007. godine Gamzigrad se nalazi na Listi Svetske kulturne i prirodne baštine UNESCO-a.


Medijana - Niš

Niš je rodni grad jednog od najpoznatijih rimskih careva- Konstantina Velikog, čoveka koji će Milanskim ediktom 313. godine ozvaničiti hrišćanstvo. Antički Niš nastao je na prometnom balkanskom putnom čvorištu gde se rimski vojni put račvao na dva kraka:prvi ka Konstantinopolju i dalje na istok, a drugi ka Grčkoj. Za vreme vladavine Konstantina velikog Niš je doživeo veliki politički, ekonomski i kulturni procvat. O tome svedoče i brojni pronalasci u predgrađu Niša poznatom pod imenom Medijana. Centralno mesto u Medijani zauzima vila sa nimfejom. Pored vile pronađeni su ostaci kupatila, ukrašeni podnim mozaicima i zidnim freskama. U srednjem veku ovaj grad će biti u vlasti Vizantije, Bugarske i Ugarske.

U Ovom gradu je veliki srpski župan Stefan Nemanja ugostio Fridriha Barbarosu, koji je predvodio vojsku u krstaškom pohodu. Grad će 1385. godine pasti u ruke Turaka i pod njihovom vlašću će ostati sve do 1878.godine. O životu pod Turcima svedoči i spomenik Ćele-kula. Tokom bitke protiv Turaka 1809. godine, shvativši da srpska vojska neće imati snage da pobedi nadmoćniju tursku armadu, srpski vojskovođa Stevan Sinćelić donosi odluku da puca u skladište municije i tako digne u vazduh i sebe i svoje i turske vojnike. Istorijski podaci govore da je tom prilikom stradalo oko 3.000 srba i dva do tri puta više Turaka. Turci su nakon bitke od lobanja srpskih vojnika sagradili kulu vidoku dva metra pored puta u Carigrad.

Djavolja varoš

Spomenik prirode „Đavolja Varoš“ nalazi se na jugu Srbije. Ovo je mesto čudnog imena i čudesnog izgleda, sa 202 zemljane piramide, pokrivene kamenim kapama koje nauka naziva andezitske kupe. Zemljane piramide, ili kako ih lokalno stanovništvo naziva “kule”, visoke su od 2 do 15 m i široke od 0,5 do 3 m. Smeštene su u dve jaruge podeljene uskom vododelnicom čiji se izvorišni delovi spajaju u jedinstvenu erozivnu čelenku, strahovito razorenu erozivnim procesima.

Jaruge takođe imaju čudne nazive: jedna je Đavolja jaruga, a druga Paklena jaruga. Ovde je u geološkoj prošlosti, pre više miliona godina, bilo središte snažne vulkanske aktivnosti, čiji su svedok raznobojne stene na odseku erozivnog amfiteatra koji se strmo uzdiže u zaleđu zemljanih piramida. U narodu o nastanku ovog jedinstvenog prirodnog fenomena kruži više legendi, a najpoznatija je ona koja govori da stubovi predstavljaju okamenjene svatove, koji su pratili na venčanje brata i sestru. Nauka, pak, tvrdi da je stvaranje Đavolje varoši prouzrokovao, ne tako davno, čovek uništavajuci šumu i otvarajući put za razorno dejstvo vodene erozije. Ovako nastale zemljane stubove ostali klimatski faktori (vetar, sunčevi zraci, promena temperature i dr.) oblikuju u zemljane figure čudnog oblika i izgleda, koje kada se duže posmatraju deluju nestvarno, kako u pogledu oblika i veličine tako i neverovatne statičke postojanosti.

Druga prirodna retkost u „Đavoljoj Varoši“ su dva izvora vode specifičnih svojstava. „Đavolja voda“ koja se nalazi u neposrednoj blizini zemljanih piramida u Đavoljoj jaruzi je hladan i ekstremno kiseli (ph 1.5) izvor sa visokom mineralizacijom. Crveno vrelo“ je drugi izvor koji se nalazi nizvodno, oko 400 m od prvog na aluvijalnoj terasi, odnosno na ravnom terenu. Nedaleko od Ðavolje varoši je i manastir svete Petke, koja datira iz doba Nemanjića, a predanje kaže da se u njemu zamonašila i majka svetog Save – Ana. Tu je i manastir svetog Nikole, a između dve jaruge, u samoj Varoši, vide se ostaci nekog crkvišta gde posetioci zastanu, pomole se Bogu i ostave prilog, mada je od nekadašnjeg hrama ostalo samo kamenje. Prirodni spomenik Đavolja varoš ušla je u uži krug za izbor sedam novih svetskih čuda prirode, medju 170 najatraktivnijih svetskih lokacija.

Question:office@BeoAssistant.com Telephone: +381 60 55 45 001; +381 60 55 45 002
Copyright © BeoAssistant 2010 All rights reserved. Design byTT Group